Στο πλαίσιο της 89ης Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, στο περίπτερο 12 του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, πραγματοποιήθηκε σήμερα ομιλία μου με θέμα τους πραγματικούς κινδύνους που ενέχει η χρήση προσωπικών και επαγγελματικών δεδομένων από τα σύγχρονα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης (AI).
Ως ομιλητής ανέδειξα με σαφήνεια και τεκμηρίωση τις προκλήσεις που εγείρει η ραγδαία εξάπλωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, θέτοντας στο επίκεντρο το ζήτημα της προστασίας της ιδιωτικότητας και της ασφάλειας των δεδομένων.
Οι βασικοί άξονες της ομιλίας
- Η δύναμη αλλά και η ευαλωτότητα των δεδομένων
Τονίστηκε πως τα δεδομένα αποτελούν το «καύσιμο» των συστημάτων AI. Χωρίς την άντληση τεράστιων ποσοτήτων πληροφοριών, οι αλγόριθμοι δεν μπορούν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά. Ωστόσο, η άκριτη συλλογή και επεξεργασία προσωπικών και επαγγελματικών δεδομένων εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους, τόσο για την προστασία της ιδιωτικής ζωής όσο και για την εμπορική ακεραιότητα οργανισμών και επιχειρήσεων. - Κίνδυνοι για την ιδιωτικότητα
Η ανεξέλεγκτη χρήση προσωπικών στοιχείων – από το ιστορικό περιήγησης μέχρι τις ιατρικές πληροφορίες – μπορεί να οδηγήσει σε παραβίαση δικαιωμάτων, αλλά και σε στοχευμένες πρακτικές χειραγώγησης πολιτών ή καταναλωτών. Ο ομιλητής υπογράμμισε πως η διαχείριση αυτών των δεδομένων δεν είναι απλώς τεχνικό ζήτημα, αλλά πρωτίστως κοινωνικό και ηθικό. - Επαγγελματικά δεδομένα και οικονομική ασφάλεια
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα δεδομένα που σχετίζονται με την επαγγελματική δραστηριότητα, όπως εμπορικά μυστικά, τεχνογνωσία ή εσωτερικά έγγραφα επιχειρήσεων. Η χρήση τους από συστήματα AI χωρίς επαρκείς δικλείδες ασφαλείας μπορεί να οδηγήσει σε οικονομικό κατασκοπευτικό κίνδυνο ή ακόμα και σε αθέμιτο ανταγωνισμό. - Ανάγκη για θεσμική θωράκιση
Επισημάνθηκε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη κάνει βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση με τον Κανονισμό για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act), όμως απαιτείται πιο ενεργή συμμετοχή και σε εθνικό επίπεδο. Ο ομιλητής κάλεσε σε έναν ανοιχτό δημόσιο διάλογο για το πώς η Ελλάδα μπορεί να υιοθετήσει αυστηρότερα μέτρα διαφάνειας και ελέγχου, ώστε να προστατευτούν αποτελεσματικά πολίτες, επιχειρήσεις και δημόσιοι φορείς. - Η ισορροπία ανάμεσα στην καινοτομία και την προστασία
Τέλος, τονίστηκε ότι η πρόκληση δεν είναι να απορρίψουμε την τεχνολογία, αλλά να τη θέσουμε σε σωστά πλαίσια. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη – από την ιατρική διάγνωση μέχρι τη βελτίωση των δημοσίων υπηρεσιών – αρκεί να διασφαλιστεί πως δεν παραβιάζει θεμελιώδη δικαιώματα.
Ένα κάλεσμα για υπεύθυνη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης
Η ομιλία μου έκλεισε με το μήνυμα ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο ως τεχνολογικό εργαλείο προόδου, αλλά ως μηχανισμός που μπορεί να επηρεάσει την κοινωνική συνοχή και την ίδια τη δημοκρατία, αν δεν υπάρξουν δικλείδες ασφαλείας.
Η παρουσίαση στο περίπτερο του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης στη ΔΕΘ κατέδειξε την ανάγκη για ενημέρωση, προβληματισμό και κυρίως δράση, ώστε η χώρα να είναι έτοιμη να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες της ψηφιακής εποχής, χωρίς να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια και τα δικαιώματα των πολιτών της.
