Ο θεολόγος της Ενότητος του Χριστού και φύλακας της Ορθοδόξου Πίστεως
Η Εκκλησία του Χριστού, πορευόμενη μέσα στην ιστορία όχι ως ανθρώπινο ίδρυμα αλλά ως σώμα θεανδρικό, τιμά σήμερα τη μνήμη του Αγίου Κυρίλλου Αλεξανδρείας, μεγάλου Πατρός και Οικουμενικού Διδασκάλου, ο οποίος στάθηκε άξιος διάδοχος του Αγίου Αθανασίου και ακαταπόνητος υπερασπιστής της αλήθειας περί του προσώπου του Χριστού.
Ο Άγιος Κύριλλος εμφανίζεται στο προσκήνιο της εκκλησιαστικής ιστορίας σε μία εποχή κατά την οποία ο κίνδυνος δεν ήταν πλέον η άρνηση της θεότητας του Λόγου, αλλά η διάσπαση της ενότητος του Χριστού.
Η διδασκαλία του Νεστορίου, διαχωρίζοντας τον Χριστό σε δύο πρόσωπα, απειλούσε να ακυρώσει το μυστήριο της σωτηρίας.
Διότι, αν εκείνος που γεννήθηκε από την Παρθένο δεν είναι ο ίδιος ο Υιός του Θεού, τότε η ενανθρώπηση καθίσταται απλή συνάφεια και όχι σωτηριώδης ένωση.
Θεολογικά, η συμβολή του Αγίου Κυρίλλου συνοψίζεται στον όρο «μία φύσις τοῦ Θεοῦ Λόγου σεσαρκωμένη», όχι ως άρνηση της ανθρωπότητας του Χριστού, αλλά ως διακήρυξη της απόλυτης ενότητος του προσώπου Του.
Ο Χριστός δεν είναι δύο υιοί, ούτε δύο πρόσωπα που συνεργάζονται, αλλά ένας και ο αυτός Κύριος, τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος.
Γι’ αυτό και ο τίτλος Θεοτόκος για την Παναγία δεν αποτελεί ευσεβή υπερβολή, αλλά θεολογική αναγκαιότητα: εκείνη που γέννησε κατά σάρκα τον Χριστό, γέννησε τον ίδιο τον Θεό Λόγο.
Η Γ΄ Οικουμενική Σύνοδος της Εφέσου (431 μ.Χ.) αποτελεί το αποκορύφωμα της ομολογίας του Αγίου Κυρίλλου. Εκεί, όχι με πνεύμα αντιπαλότητας αλλά με εκκλησιαστική ευθύνη, υπερασπίστηκε την αποστολική πίστη, διασφαλίζοντας ότι η σωτηρία παραμένει έργο του ενός Χριστού.
Οι περίφημοι Δώδεκα Αναθεματισμοί του δεν είναι κείμενα διχασμού, αλλά όρια σωτηρίας, που προστατεύουν το μυστήριο της ενανθρωπήσεως από νοθεύσεις.
Ο Άγιος Κύριλλος, όπως και ο Άγιος Αθανάσιος πριν από αυτόν, δεν διαχώρισε ποτέ τη Θεολογία από την εκκλησιαστική ζωή.
Η Θεολογία του γεννήθηκε μέσα στην προσευχή, τη λειτουργική εμπειρία και την ποιμαντική μέριμνα.
Για τον λόγο αυτό, ο λόγος του δεν είναι ψυχρός ακαδημαϊσμός, αλλά εκκλησιαστική ομολογία που σώζει.
Σήμερα, σε μια εποχή όπου ο Χριστός συχνά παρουσιάζεται είτε ως απλός ηθικός διδάσκαλος είτε ως αφηρημένη θρησκευτική ιδέα, ο Άγιος Κύριλλος μάς υπενθυμίζει ότι η πίστη της Εκκλησίας είναι πίστη σε Πρόσωπο.
Έναν Χριστό αδιαίρετο, ενωμένο, παρόντα μέσα στα μυστήρια και στη ζωή της Εκκλησίας.
Μόνο αυτός ο Χριστός σώζει· μόνο αυτός ο Χριστός θεώνει τον άνθρωπο.
Ας παρακαλέσουμε, λοιπόν, τον Άγιο Κύριλλο Αλεξανδρείας να πρεσβεύει υπέρ ημών, ώστε να φυλάξουμε ανόθευτη την πίστη των Πατέρων, να ενωθούμε αληθινά με τον Χριστό και να γίνουμε μέτοχοι της ζωής Του.
Πρεσβείαις τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Κυρίλλου Ἀλεξανδρείας, Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησον καὶ σῶσον ἡμᾶς. Ἀμήν.
